Türkiye A Millî Futbol Takımı

Kuruluş ve ilk yıllar

Türkiye'de futbolu yönetecek ulusal kurum, 1923'te Futbol Hey'et-i Müttehidesi adıyla kuruldu ve aynı yıl 21 Mayıs'ta FIFA'nın 26. üyesi oldu. Millî takım ilk resmî maçını 26 Ekim 1923'te İstanbul'daki Taksim Stadı'nda Romanya'ya karşı oynadı; 1-0 geriye düşülen karşılaşmada iki golü de atan Zeki Rıza Sporel'in katkısıyla maç 2-2 sona erdi. İlk galibiyet 17 Haziran 1924'te Helsinki'de Finlandiya karşısında geldi; bu maçta Zeki Rıza dört gol attı. Takım aynı yıl Paris Olimpiyatları'nda ilk kez yurt dışında resmî turnuvaya çıktı ve Çekoslovakya'ya 5-2 yenildi.

Dünya Kupası serüveni

Türkiye, FIFA Dünya Kupası finallerine ilk kez 1954'te katıldı. Uzun bir aranın ardından gelen 2002 turnuvası, takımın tarihindeki en parlak sayfa oldu: Güney Kore ve Japonya'nın ortak ev sahipliğindeki turnuvada yarı finale yükselen ay-yıldızlılar, Daegu'daki üçüncülük maçında Güney Kore'yi 3-2 yendi. Bu maçta Hakan Şükür'ün 11. saniyede attığı gol, Dünya Kupası tarihinin en hızlı golü olarak kayıtlara geçti. 1992'de Lüksemburg karşısında millî formayı ilk kez giyen Hakan Şükür, 51 golle takımın tüm zamanların en golcü oyuncusudur. Bu başarının ayrıntıları 2002 Dünya Kupası maddesinde ele alınmaktadır.

Avrupa Şampiyonaları

Takım, Avrupa Futbol Şampiyonası finallerine ilk kez Fatih Terim yönetiminde 1996'da katıldı, ancak İngiltere'deki bu turnuvadan gol atamadan ve puan alamadan döndü. 2000'de Mustafa Denizli ile gruptan dört puanla çıkıp çeyrek finale yükselen Türkiye burada Portekiz'e 2-0 yenildi. Ay-yıldızlılar, 2008'de yeniden Terim'in yönetiminde yarı finale kadar ilerledi ve burada Almanya'ya son dakikada yenilerek 3-2 elendi. 2016'da Çekya'yı yendiği maçtan aldığı üç puanla, 2020'de ise puansız biçimde grup aşamasında kalan takım, EURO 2024'te çeyrek finale ulaştı; 6 Temmuz 2024'te Berlin'de Samet Akaydın'ın golüyle öne geçtiği maçta Hollanda'ya 2-1 yenilerek turnuvaya veda etti.

2026 Dünya Kupası

Türkiye, 2026 Dünya Kupası Avrupa elemelerinde İspanya'nın bulunduğu E Grubu'nu, deplasmanda İspanya ile berabere kaldığı maçın da katkısıyla ikinci sırada tamamlayarak play-off'a kaldı. Play-off yarı finalinde Romanya'yı İstanbul'da 1-0 yenen takım, 31 Mart 2026'da Priştine'de oynanan finalde Kerem Aktürkoğlu'nun golüyle Kosova'yı 1-0 mağlup etti ve 24 yıl sonra Dünya Kupası'na katılma hakkı kazandı. ABD, Paraguay ve Avustralya ile D Grubu'nda yer alan Türkiye, 13 Haziran'da Vancouver'da Avustralya'ya 2-0, 19 Haziran'da San Jose'de Paraguay'a 1-0 yenildi. 26 Haziran'daki son maçta ABD'yi Kaan Ayhan'ın uzatma dakikalarındaki golüyle 3-2 yense de grup aşamasında elendi.

Teknik direktörlük

TFF, Eylül 2023'te göreve getirdiği ve sözleşmesini daha sonra EURO 2028 sonuna kadar uzattığı İtalyan teknik direktör Vincenzo Montella yönetiminde takım, EURO 2024 çeyrek finali ve 2026 Dünya Kupası katılımı gibi sonuçlar aldı. Dünya Kupası sonrasında UEFA Uluslar Ligi'nde Fransa, İtalya ve Belçika'nın bulunduğu grupta alınan ardışık yenilgilerin ardından TFF Yönetim Kurulu, 9 Ekim 2026'da Montella ile devam etmeme kararı aldığını açıkladı. Bu madde güncellendiği tarihte yeni teknik direktör henüz resmî olarak açıklanmamıştı.

İlgili maddeler

Kaynakça

1. TFF – A Millî Takım tarihçesi
2. Hürriyet Daily News – Türkiye, Kosova galibiyetiyle 24 yıllık Dünya Kupası hasretine son verdi
3. Al Jazeera – 2026 Dünya Kupası: Avustralya, Türkiye'yi 2-0 yendi
4. QNA – 2026 FIFA Dünya Kupası: Türkiye, ABD'yi 3-2 yendi
5. UEFA – Hakan Şükür hâlâ Türkiye'nin zirvesinde (51 millî gol, 2002 üçüncülük maçı)
6. TRT – TFF, Montella ile yollarını ayırdı (9 Ekim 2026)
7. Milliyet Skorer – Paraguay maçı sonrası değerlendirme (Haziran 2026)