Süper Lig

Kuruluş ve ilk sezon

Türkiye'de ulusal çapta bir profesyonel lig, 1959 yılında Türkiye 1. Futbol Ligi adıyla başlatıldı. Bu ilk sezonda sekizer takımlı Beyaz ve Kırmızı adlı iki grup oluşturuldu; grup birincileri Galatasaray ile Fenerbahçe şampiyonluk için iki maçlık bir finalde karşılaştı. İlk maçı Galatasaray 1-0 kazansa da rövanşı 4-0 alan Fenerbahçe, ligin ilk şampiyonu oldu. Grup sistemi 1959-60 sezonunda terk edildi ve tüm takımların çift devreli olarak birbiriyle oynadığı klasik lig formatına geçildi. Galibiyete verilen puan 1987-88 sezonuna kadar iki, bu sezondan itibaren ise üçtür.

İsim değişiklikleri ve yapı

Lig uzun yıllar 1. Lig olarak anıldıktan sonra 2002-03 sezonunda Türkiye Süper Ligi adını aldı. Bu dönemden itibaren isim sponsorlukları yaygınlaştı; lig sırasıyla Turkcell Süper Lig, Spor Toto Süper Lig ve 2022-23 sezonundan bu yana Trendyol Süper Lig adlarıyla oynanmaktadır. Takım sayısı dönem dönem değişmiş, TFF'nin profesyonel liglerdeki takım sayısını azaltma kararı doğrultusunda 2026-27 sezonunda 18'e indirilmiştir. Bu sezon ligde 13 farklı şehirden kulüp yer almaktadır; 2025-26 sonunda Fatih Karagümrük, Kayserispor ve Antalyaspor alt lige düşmüş, Erzurumspor FK, Amed Sportif Faaliyetler ve Çorum FK ise Süper Lig'e yükselmiştir.

Şampiyonluk tablosu

Ligin yaklaşık yedi on yıllık tarihinde yalnızca altı kulüp şampiyonluk yaşamıştır: Galatasaray (26), Fenerbahçe (19), Beşiktaş (16), Trabzonspor (7), Bursaspor (1) ve Başakşehir (1). Beşiktaş'ın sayısına, TFF Tahkim Kurulu'nun 2002'de tescil ettiği 1956-57 ve 1957-58 şampiyonlukları da dahildir; bu nedenle toplam şampiyonluk sayısı oynanan sezon sayısından iki fazladır. İstanbul dışından ilk şampiyon Trabzonspor olmuş, Bursaspor 2009-10'da bu başarıyı tekrarlamış, Başakşehir ise 2019-20'de Okan Buruk yönetiminde ligin altıncı farklı şampiyonu olmuştur.

Rekorlar ve seriler

Ligin dikkat çeken rekorları arasında Galatasaray'ın 2023-24 sezonunda 38 maçta topladığı 102 puan, bir şampiyonun ulaştığı en yüksek puan olarak yer alır. Beşiktaş 1991-92 sezonunu 30 maçta 23 galibiyet ve 7 beraberlikle yenilgisiz tamamlamış, Fenerbahçe ise 1969-70'te yalnızca 6 gol yiyerek şampiyon olmuştur. Galatasaray, biri Fatih Terim yönetiminde 1996-2000 arasında, diğeri Okan Buruk yönetiminde 2022-2026 arasında olmak üzere iki kez üst üste dört şampiyonluk kazanan tek kulüptür. Bu kulüplerin ürettiği pek çok oyuncu, A Millî Takım kadrolarının da omurgasını oluşturmuştur. Lig tarihi, uzun şampiyonluk serileri kadar uzun hasretlere de sahne olmuştur. Beşiktaş 1966-67 ile 1981-82 arasında 14 sezon, Galatasaray ise 1972-73 ile 1986-87 arasında 13 sezon şampiyonluk yaşayamamıştır. Üç sezon üst üste şampiyonluk Galatasaray (1970-73), Trabzonspor (1978-81) ve Beşiktaş (1989-92) tarafından da başarılmışken Fenerbahçe bu seriyi hiç yakalayamamıştır; sarı-lacivertlilerin son lig şampiyonluğu 2013-14 sezonuna aittir ve kulüp o tarihten bu yana sekiz kez ikinci olmuştur. Şampiyonluk beş kez puan eşitliği nedeniyle averajla belirlenmiştir. Bursaspor ise şampiyonluk yaşadıktan sonra küme düşen ilk kulüp olarak ayrı bir yere sahiptir.

Son dönem

2025-26 sezonunda Galatasaray, 9 Mayıs 2026'da RAMS Park'ta Antalyaspor'u 4-2 yenerek ligin bitimine bir hafta kala şampiyonluğunu ilan etti. Kulüp böylece 26. lig şampiyonluğuna ulaşan ilk Türk takımı oldu ve Okan Buruk yönetiminde üst üste dördüncü kez zirveye çıktı. Ligin şampiyonu ve üst sıralarındaki takımları her sezon UEFA Şampiyonlar Ligi başta olmak üzere Avrupa kupalarında Türkiye'yi temsil eder.

İlgili maddeler

Kaynakça

1. TFF – Süper Lig tarihçesi, isim değişiklikleri ve şampiyonlar
2. beIN SPORTS Türkiye – Süper Lig'in 6 şampiyonu: 68 sezonda tarihi olaylar ve rekorlar
3. DHA – Galatasaray Süper Lig'de 26'ncı şampiyonluğunu ilan etti (9 Mayıs 2026)
4. Türkgün – Süper Lig'de 2026-2027 sezonunda mücadele edecek takımlar ve şehirler