Futsal
Futsal, beşer kişilik takımlarla, sert zeminli küçük bir sahada ve daha az zıplayan bir topla oynanan salon futbolu türüdür. 1930'larda Uruguay'da ortaya çıkan oyun, FIFA'nın 1989'dan bu yana düzenlediği Futsal Dünya Kupası ile uluslararası bir spora dönüşmüştür. Turnuvanın en başarılı ülkesi, 2024'te Özbekistan'da altıncı şampiyonluğunu kazanan Brezilya'dır.
Ortaya çıkışı
Futsalın doğuşu genellikle 1930'larda Uruguay'ın başkenti Montevideo'ya ve beden eğitimi öğretmeni Juan Carlos Ceriani'ye bağlanır. Ceriani, gençlerin kapalı alanlarda ve basketbol sahası büyüklüğündeki yüzeylerde futbol oynayabilmesi için basketbol, hentbol ve su topu gibi sporların kurallarından da yararlanarak bir oyun düzenledi. Uruguay'ın 1930'da ilk FIFA Dünya Kupası'nı kazanması, ülkede futbola duyulan ilgiyi daha da artırmıştı. Oyun kısa sürede Güney Amerika'ya, özellikle de Brezilya'ya yayıldı; Brezilya'da sokak ve salon futbolunun bu türü, teknik açıdan gelişmiş pek çok futbolcunun yetiştiği bir okul olarak görülür. Adı, İspanyolca ve Portekizcede "salon futbolu" anlamına gelen ifadelerin kısaltmasından türemiştir.
Kurallar ve oyunun karakteri
Futsal sahada beşer oyuncuyla oynanır ve oyuncu değişikliklerinde sınır yoktur; değişiklikler oyun sürerken belirli bir bölgeden yapılabilir. Maç, top oyun dışında kaldığında durdurulan saatle 20'şer dakikalık iki devreden oluşur. Kullanılan top, standart futbol topundan küçük ve daha az zıplayan yapıdadır; bu özellik topun yerde tutulmasını ve kısa paslarla oynanmasını teşvik eder. Taç atışları yerine top çizgiden ayakla oyuna sokulur ve takım faulleri belirli bir sayıyı aştığında rakibe baraj kurulmadan uzak mesafeden serbest vuruş hakkı verilir. Dar alan, hızlı karar verme, top kontrolü ve kombinasyon oyunu futsalın temel unsurlarıdır.
FIFA Futsal Dünya Kupası
FIFA'nın düzenlediği ilk Futsal Dünya Kupası 1989'da Hollanda'da oynandı ve şampiyonluğu Brezilya kazandı. Brezilya, 1992, 1996, 2008 ve 2012'de de kupayı kaldırdı. İspanya 2000 ve 2004'te, Arjantin 2016'da, Portekiz ise 2021'de şampiyon oldu. 2024 turnuvası, FIFA'nın Orta Asya'daki ilk organizasyonu olarak Özbekistan'ın Taşkent, Andican ve Buhara kentlerinde 24 takımla düzenlendi. 6 Ekim 2024'te Taşkent'teki Humo Arena'da oynanan ve iki Güney Amerika takımını karşı karşıya getiren ilk finalde Brezilya, Ferrão ve Rafael'in golleriyle Arjantin'i 2-1 yenerek rekor kırdığı altıncı şampiyonluğuna ulaştı. Brezilya turnuvayı yedi maçta yedi galibiyetle tamamladı; üçüncülüğü ise Fransa'yı 7-1 yenen Ukrayna elde etti.