Dekatlon ve heptatlon
Dekatlon ve heptatlon, atletizmin koşu, atlama ve atma branşlarını tek bir yarışmada birleştiren çok disiplinli yarışmalarıdır. Erkeklerin olimpik yarışması olan dekatlon iki günde on, kadınların olimpik yarışması olan heptatlon ise iki günde yedi branştan oluşur. Sporcuların her branştaki derecesi puana çevrilir ve en yüksek toplam puanı alan kazanır.
Dekatlonun branşları
Dekatlon iki ardışık günde yapılır. Birinci gün 100 metre, uzun atlama, gülle atma, yüksek atlama ve 400 metre; ikinci gün 110 metre engelli, disk atma, sırıkla atlama, cirit atma ve 1500 metre koşulur. Bu sıralama sürat ve patlayıcı güç gerektiren branşlarla başlayıp dayanıklılık gerektiren 1500 metreyle sona erecek biçimde düzenlenmiştir. Dekatlon, bu çok yönlülüğü nedeniyle geleneksel olarak "dünyanın en iyi atleti" unvanıyla ilişkilendirilir. Kadınlar için de dekatlon puan tabloları 2001'de kabul edilmiştir; ancak olimpiyatlarda ve büyük şampiyonalarda kadınların çok disiplinli yarışması heptatlondur.
Heptatlonun branşları
Heptatlonun birinci gününde 100 metre engelli, yüksek atlama, gülle atma ve 200 metre; ikinci gününde uzun atlama, cirit atma ve 800 metre yapılır. Heptatlon, 1984 Los Angeles Olimpiyatları'nda kadınlar beşli yarışmasının (pentatlon) yerini aldı. ABD'li Jackie Joyner-Kersee'nin 1988 Seul Olimpiyatları'nda topladığı 7.291 puan, yarışmanın en uzun süre ayakta kalan dünya rekorlarından biridir.
Puanlama
Çok disiplinli yarışmalarda her branştaki derece, World Athletics'in (eski adıyla IAAF) puan tablolarına göre puana çevrilir. Tablolarda her branş için ayrı katsayılar bulunur; koşularda daha kısa süre, atlama ve atmalarda daha uzun mesafe ya da daha yüksek derece daha fazla puan getirir. Bu sistem sayesinde farklı branşlardaki performanslar ortak bir ölçüye taşınır. Sporcunun bir branşta sıfır puan alması, örneğin sırıkla atlamada geçerli bir derece yapamaması, toplam puanı ciddi biçimde etkiler; bu nedenle sporcular zayıf oldukları branşlarda da güvenli bir derece hedefler.
Tarihi ve rekorlar
Modern dekatlon olimpiyatlara 1912 Stockholm'de girdi. Bu oyunlarda dekatlonu ve beşli yarışmayı kazanan ABD'li Jim Thorpe'un İsveç Kralı V. Gustaf tarafından "dünyanın en büyük atleti" olarak nitelendirildiği aktarılır. Erkekler dekatlon dünya rekoru, Fransız Kevin Mayer'in Eylül 2018'de Talence'ta topladığı 9.126 puandır. Kadınlar dekatlon dünya rekoru Litvanyalı Austra Skujytė'nin 2005'te elde ettiği 8.358 puan, heptatlon dünya rekoru ise Jackie Joyner-Kersee'nin 7.291 puanıdır. Çok yönlü sporcular yetiştirmeye yönelik bu yarışmalar, maraton gibi tek branşa odaklanan yarışmalardan farklı olarak dengeli bir atletik gelişimi ödüllendirir.