Pick and roll
Pick and roll, basketbolda bir oyuncunun top taşıyan takım arkadaşına perde koyduktan sonra potaya doğru dönerek pas beklediği iki kişilik hücum taktiğidir. Oyunun en eski ve en güvenilir setlerinden biri sayılan pick and roll, Utah Jazz'da John Stockton ile Karl Malone'un, Phoenix Suns'ta ise Steve Nash'in elinde simgeleşmiştir.
İşleyişi
Pick and roll'da uzun bir oyuncu, top taşıyan takım arkadaşının savunmacısının yoluna sabit durarak perde (pick) koyar. Top taşıyıcı, savunmacısının aradan sızamaması için perdeciye mümkün olduğunca yakın geçer. Perdeye takılan savunmacı bir adım geride kaldığında top taşıyıcı için şut ya da penetrasyon fırsatı, savunmacılar yer değiştirdiğinde ise boy veya hız uyumsuzluğu doğar. Perdeyi koyan oyuncu ardından potaya doğru döner (roll) ya da şut için dışarı açılır; ikinci seçenek "pick and pop" olarak adlandırılır. Oyunun gücü, savunmanın her tepkisine karşı hazır bir yanıt bulunmasından gelir: savunma top taşıyıcıyı ikiye katlarsa dönen perdeci boşta kalır, savunmacı perdenin altından geçerse top taşıyıcı şut atar, üstünden geçmeye çalışırsa top taşıyıcı potaya sürer.
Savunma yöntemleri
Pick and roll'a karşı farklı savunma yöntemleri geliştirilmiştir. "Switch"te iki savunmacı adamlarını değiştirir; bu, top taşıyıcının düz çizgide potaya gitmesini engeller ancak guard ile uzun arasında uyumsuzluk yaratabilir. "Hedge"de perdecinin savunmacısı top taşıyıcının önüne çıkıp onu yavaşlatır, ardından kendi adamına geri döner. "Blitz" ya da trap yönteminde iki savunmacı perdeden hemen sonra top taşıyıcıya çift sıkıştırma yapar; bu, hataya zorlayabilir fakat yardım savunması zayıfsa açık oyuncu bırakır. "ICE" yönteminde ise top taşıyıcı orta alandan uzaklaştırılarak kenar çizgisine yönlendirilir, perdecinin savunmacısı boyalı alanda bekler. Uzun oyuncunun geride kalıp potayı koruduğu "drop" savunması da yaygın bir tercihtir.
Stockton ve Malone
Oyunun kökleri eskiye uzanır; Boston Celtics'te Bob Cousy ile Bill Russell da 1950'ler ve 1960'larda bu iki kişilik oyunu kullanıyordu. Ancak pick and roll'un en ünlü uygulayıcıları, Utah Jazz'da birlikte oynayan John Stockton ile Karl Malone'dur. Malone'un 1986-87'deki skor sıçraması büyük ölçüde bu ikilinin kusursuzlaştırdığı pick and roll'a bağlanır ve yayıncıların sık tekrarladığı "Stockton'dan Malone'a" ifadesi bu dönemde doğmuştur. Antrenör Jerry Sloan'ın 1988'den itibaren imza oyunu hâline gelen sette Stockton topu taşır, Malone perde koyardı. Malone 1998'de yalnızca kendi perdesinden 11 farklı seçenek çıktığını söylemişti. Malone, savunmacıların konumuna göre ne zaman ve nereye döneceğine karar verir, Stockton ise çoğu zaman Malone yerine ulaşmadan pası bırakırdı. Stockton 15.806 asist ve 3.265 top çalmayla NBA'in tüm zamanların lideri olarak emekli oldu; Malone da ligin tüm zamanlar sayı listesinde ikinci sıraya yükseldi. Sloan'ın takımları potaya ulaşmayı öncelediği için final sezonlarında ligin en az üçlük deneyen ekibiydi. Jazz bu ikiliyle iki kez finale çıktı, ancak her ikisinde de Michael Jordan'ın Chicago Bulls'una kaybetti.
Steve Nash ve modern oyun
2000'lerin ortasında Mike D'Antoni'nin Phoenix Suns'ı, Steve Nash ile Amar'e Stoudemire'ın yönettiği "spread pick and roll" ile oyunu yeniden tanımladı. Bu yapıda tek bir top perdesinin çevresine üç şutör yayılıyor, savunma ikiden fazla oyuncuyla perdeye yöneldiğinde Nash topu boştaki şutöre aktarıyordu. Stoudemire, kariyerinde şutlarının yüzde 44,8'ini potanın 0-1 metre yakınından kullanan, Malone'a göre çok daha fazla smaç basan bir "roller" profiline sahipti. Suns'ın 2004-05 hücumu, The Analyst'in rakibe göre düzeltilmiş hücum verimliliği veritabanındaki en iyi değeri yakaladı. Nash 2004-05 ve 2005-06'da üst üste iki kez NBA'de en değerli oyuncu seçildi. Günümüzde perde koyan uzunların sıklıkla üç sayı çizgisinin gerisine açılabilmesi, pick and roll'u daha da çok yönlü hâle getirmiştir. Synergy Sports verilerine göre 2019-20 sezonunda Utah Jazz hücumlarının yüzde 25,8'i pick and roll top taşıyıcısıyla sonuçlanarak ligin en yüksek oranına ulaştı.
Önemi
Pick and roll, savunmanın ne yapacağını önceden bilse bile durdurmakta zorlandığı bir oyun olarak tanımlanır. Kısa hücum süresi tanıyan 24 saniye kuralı altında hızlı biçimde avantaj yaratabilmesi, onu hem NBA'de hem de FIBA kurallarıyla oynanan liglerde hücum sistemlerinin temel taşlarından biri yapmaktadır. Oyun kurucular ile uzun oyuncular arasındaki uyum, bu taktiğin başarısında belirleyici rol oynar.
İlgili maddeler
Kaynakça
- Sports Illustrated Vault – The Oldest Pick in the Book (1995)
- CBS Sports – Jerry Sloan's pick-and-roll makes him the godfather of modern NBA offense
- NBA.com – NBA Legend: John Stockton
- NBA.com – Kia NBA Most Valuable Player award winners: Phoenix Suns
- The Analyst – The Seven Seconds or Less Phoenix Suns
- Breakthrough Basketball – Defending the pick and roll: 4 types of coverages