Pelé
Pelé (Edson Arantes do Nascimento), Brezilya millî takımıyla 1958, 1962 ve 1970'te üç kez Dünya Kupası kazanan tek futbolcudur. Kariyerinin büyük bölümünü Santos'ta geçiren, ardından New York Cosmos'ta oynayan Pelé, futbol tarihinin en çok gol atan oyuncuları arasında gösterilir; ancak toplam gol sayısı kaynaklara göre farklılık gösterir.
Erken yılları ve Santos
Edson Arantes do Nascimento, 23 Ekim 1940'ta Brezilya'nın Minas Gerais eyaletindeki Três Corações kasabasında doğdu. 1956'da, henüz 16 yaşındayken Santos formasıyla profesyonel kariyerine adım attı. Kısa sürede takımın en önemli hücum oyuncusu hâline gelen Pelé, Santos ile 1962 ve 1963'te Copa Libertadores'i, aynı yıllarda da Kıtalararası Kupa'yı kazandı. Kulübün kayıtlarına göre attığı gollerin büyük bölümü Santos formasıyla geldi. 1972 sezonunun ardından kulüp futbolundan büyük ölçüde çekildi.
Üç Dünya Kupası
Pelé, FIFA Dünya Kupası tarihinde üç kez şampiyon olan tek oyuncudur. 1958 İsveç turnuvasına 17 yaşında katıldı ve turnuvanın en genç oyuncusuydu; ev sahibi İsveç'in 5-2 yenildiği finalde iki gol attı. Bu başarının ardından Brezilya'da "O Rei" (Kral) lakabıyla anılmaya başlandı. 1962'de Şili'de yaşadığı sakatlık nedeniyle yalnızca iki maçta forma giyebildi, Brezilya ise kupayı yine kazandı. 1966'da takım grupta elendi. 1970 Meksika'da İtalya'nın 4-1 yenildiği finalde ilk golü atan Pelé, son golde de Carlos Alberto'ya asist yaptı. Dünya Kupalarında toplam 14 maçta 12 gol kaydetti.
Gol sayısı tartışması
Pelé'nin kariyer gol toplamı, hangi maçların sayıldığına bağlı olarak değişir. Guinness Dünya Rekorları, 7 Eylül 1956 ile 1 Ekim 1977 arasında 1.363 maçta 1.279 gol kaydını tanır. Pelé'nin kendi açıkladığı rakam 1.366 maçta 1.283 goldür; FIFA ve Santos 1.281 gol, istatistik kuruluşu RSSSF ise 1.284 gol rakamını kullanmıştır. Bu toplamlar hazırlık ve gösteri maçlarını, alt düzey rakiplere karşı oynanan karşılaşmaları da içerdiğinden tartışmalıdır; yalnızca resmî maçlar sayıldığında rakam 800'ün altına iner. Pelé'nin kariyerinde 550'ye yakın resmî olmayan maça çıktığı ve gollerinin 500'den fazlasının bu maçlarda geldiği tahmin edilmektedir. FIFA'ya göre iki takvim yılında 100'ün üzerinde gol attı: 1959'da 127, 1961'de 110. Millî takımda ise 92 resmî maçta 77 gol attığı kabul edilir; kulüp ve karma takımlara karşı oynanan resmî olmayan karşılaşmalar da eklendiğinde Brezilya formasıyla attığı gol sayısı 95'e ulaşır. Pelé'nin 1.000. golü, 19 Kasım 1969'da Maracanã Stadyumu'nda Vasco da Gama'ya karşı penaltıdan geldi.
New York Cosmos ve veda
Pelé 1975'te Kuzey Amerika Futbol Ligi (NASL) takımlarından New York Cosmos'a transfer oldu. Üç sezonda 64 gol atan Pelé, 1977'de takımın Soccer Bowl finalinde Seattle Sounders'ı 2-1 yenerek lig şampiyonu olmasında rol oynadı. Profesyonel kariyerini 1 Ekim 1977'de Cosmos ile Santos arasında oynanan, ilk yarısında bir takımda ikinci yarısında diğer takımda forma giydiği gösteri maçıyla noktaladı.
Sonraki yılları ve mirası
Pelé, 1999'da Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından "Yüzyılın Sporcusu" seçildi; 2000'de FIFA'nın Yüzyılın Oyuncusu ödülünü Diego Maradona ile paylaştı. 1995–1998 yılları arasında Brezilya'nın ilk Spor Bakanı olarak görev yaptı. 2021'den itibaren kolon kanseri tedavisi gören Pelé, 29 Aralık 2022'de São Paulo'da 82 yaşında hayatını kaybetti; ölümüne kolon kanserine bağlı çoklu organ yetmezliğinin yol açtığı açıklandı. Brezilya millî takımı için uzun yıllar korunan gol rekoru, 2023'te Neymar tarafından geride bırakıldı.