Naim Süleymanoğlu

Kırcaali'de keşif ve dünya rekorları

Naim Süleymanoğlu, 1967 yılında Bulgaristan'ın Kırcaali iline bağlı Mestanlı kasabasında doğdu. 1,47 metrelik kısa boyu ve olağanüstü patlayıcı kas gücüyle çocuk yaşta halter antrenörlerinin dikkatini çekti. Henüz 16 yaşındayken 1983 yılında ilk dünya rekorunu kırdı. 1984 yılında kendi vücut ağırlığının üç katını silkmede kaldıran tarihteki ikinci sporcu oldu. Ancak Bulgaristan'ın Doğu Bloku boykotu nedeniyle 1984 Los Angeles Olimpiyatları'na katılamadı. Dönemin komünist Todor Jivkov rejiminin Türk azınlığa yönelik zorla isim değiştirme ve asimilasyon politikası sonucu adı zorla "Naum Shalamanov" yapıldı.

Melbourne 1986: Tarihi iltica operasyonu

Süleymanoğlu, Bulgaristan'daki Türklerin yaşadığı baskıları ve insan hakları ihlallerini dünyaya duyurabilmek amacıyla Aralık 1986'da Avustralya'nın Melbourne kentinde düzenlenen Dünya Halter Kupası sırasında Türk istihbaratı ve Başbakan Turgut Özal'ın özel operasyonuyla Türkiye Büyükelçiliği'ne sığındı. Londra üzerinden Özal'ın özel uçağıyla Ankara'ya getirilen halterci, ana vatanında coşkuyla karşılandı. Türkiye, Bulgaristan hükümetine 1 milyon doları aşkın bir bedel (bazı kaynaklara göre 1,25 milyon dolar) ödeyerek Naim'in Seul 1988 Olimpiyatları'nda ay-yıldızlı bayrak altında yarışabilmesi için gereken resmî izni aldı.

Seul 1988: İnsanüstü dünya ve olimpiyat rekoru

1988 Seul Olimpiyat Oyunları, Süleymanoğlu'nu modern spor tarihinin en büyük figürlerinden biri yaptı. 60 kilo kategorisinde koparmada 152,5 kg, silkmede 190 kg kaldırarak toplamda 342,5 kiloya ulaştı. Kendi vücut ağırlığının üç katından 10 kilo fazlasını kaldırarak kırdığı bu dünya rekoru spor bilimciler tarafından insanın fiziksel sınırlarının ötesi olarak değerlendirildi. Naim, bir üst sıkletteki şampiyonun toplam derecesinden bile fazla ağırlık kaldırmıştı. Bu zaferle Time dergisinin kapağına çıktı ve Bulgaristan'daki Türklerin durumunu dünya kamuoyunun gündemine taşıdı.

Barselona, Atlanta ve ebedî miras

Süleymanoğlu, 1992 Barselona ve 1996 Atlanta Olimpiyatları'nda da altın madalya kazanarak halter tarihinde üst üste üç kez olimpiyat şampiyonu olan ilk sporcu unvanını elde etti. Atlanta 1996'da Yunan rakibi Valerios Leonidis ile girdiği silkme düellosu, olimpiyat tarihinin en dramatik mücadelelerinden biri kabul edildi. Kariyeri boyunca onlarca dünya rekoru kıran "Cep Herkülü", Uluslararası Halter Federasyonu (IWF) Onur Listesi'ne (Hall of Fame) seçildi; federasyonun resmî listesinde 2004 yılı altında yer alır. 18 Kasım 2017'de 50 yaşında vefat eden efsane, Türkiye'nin olimpiyat tarihindeki en büyük kahramanı olarak ölümsüzleşti.

İlgili maddeler

Kaynakça

1. Uluslararası Halter Federasyonu (IWF) – Onur Listesi (Hall of Fame)
2. IWF – Halter bir efsanesini kaybetti: Naim Süleymanoğlu
3. Uluslararası Olimpiyat Komitesi (olympics.com) – Naim Süleymanoğlu Sporcu Sayfası
4. VOA – 'Cep Herkülü' üç kez olimpiyat şampiyonu 50 yaşında hayatını kaybetti
5. The National – Tüm zamanların en iyi olimpik sporcuları: Cep Herkülü Naim Süleymanoğlu