Altın madalya gerçekten altın mı?

Birinciye gümüş verilen oyunlar

Modern Olimpiyat Oyunları'nın ilki olan 1896 Atina'da bugünkü altın-gümüş-bronz düzeni yoktu: birinciler gümüş madalya ve zeytin dalı, ikinciler ise bronz madalya aldı. Altın madalya olimpiyat törenlerine ancak 1904 St. Louis Oyunları'yla girdi. 1904, 1908 ve 1912 oyunlarında birincilere verilen madalyalar som altındandı, ancak bugünkülere göre oldukça küçüktü. Bu dönemin en ünlü yarışlarından biri olan 1904 maratonu da ilk altın madalyaların dağıtıldığı oyunlarda koşuldu.

1912'den sonra: gümüşün üstünde ince bir altın

Guinness Dünya Rekorları'na göre som altından yapılan son olimpiyat madalyaları 1912 Stockholm Oyunları'nda verildi. Sonrasında altın fiyatlarının yükselmesi ve madalya sayısının artması, som altın madalyayı pratik olmaktan çıkardı. Bugün Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nin kurallarına göre bir altın madalya en az yüzde 92,5 saflıkta gümüşten yapılmalı ve en az 6 gram altınla kaplanmalıdır. Yani kürsünün en üstündeki sporcunun boynundaki madalya aslında yaldızlı bir gümüş madalyadır; Michael Phelps'in rekor sayıdaki altınları da bu kurala uygun olarak yapılmıştır.

Paris 2024 örneği

2024 Paris Olimpiyatları'nın altın madalyası yaklaşık 529 gram ağırlığındaydı ve bunun yalnızca 6 gramı altındı. Kalanı ağırlıkla gümüş, çok küçük bir kısmı bakırdı. Madalyaların ortasına, Eyfel Kulesi'nin özgün yapımından çıkarılmış altıgen biçimli demir parçalar yerleştirildi. Dönemin basın hesaplamalarına göre böyle bir madalyanın metal değeri bin dolar civarındaydı; aynı ağırlıkta som altından yapılsaydı bunun kırk katından fazla değer taşıyacaktı. Elbette sporcular için asıl değer metalde değil, madalyanın simgelediği başarıdadır. Madalyalardaki olimpiyat halkaları da ayrı bir hikâye taşır.

İlgili maddeler

Kaynakça

1. Guinness Dünya Rekorları – Son som altın olimpiyat madalyası
2. Kitco – Paris Olimpiyatları 'altın' madalyalarında yalnızca altı gram altın var
3. Olympics.com – Paris 2024 madalya tasarımı ve Eyfel Kulesi demiri
4. Olympics.com – St. Louis 1904: altın, gümüş ve bronz madalyaların ilk verildiği oyunlar
5. Wikipedia – Olympic medal (tamamlayıcı)