Voleybolun tarihçesi
Voleybol, 1895'te Holyoke, Massachusetts'te William G. Morgan tarafından icat edilmiştir. İlk olarak "Mintonette" adıyla başlayan ve basketboldan daha az temas içeren bir salon sporu olarak tasarlanan oyun, topun yere düşürülmeden karşılıklı havada tutulması esasına dayanarak küresel bir olimpik branşa dönüşmüştür.
William G. Morgan ve Mintonette'in doğuşu
Voleybol, Massachusetts'teki Holyoke YMCA Beden Eğitimi Direktörü William G. Morgan tarafından 1895 yılında tasarlandı. Dr. James Naismith'in basketbolu icat etmesinden yalnızca dört yıl sonra Morgan, iş insanları ve daha yaşlı üyeler için basketbol kadar sert ve yorucu olmayan, temas içermeyen ancak atletik bir salon sporu geliştirmek istedi. Tenis filesini yerden 1,98 metre yüksekliğe geren Morgan, ilk denemelerinde basketbol topunun iç lastiğini kullandı ve badminton sporuna atıfla bu yeni oyuna "Mintonette" adını verdi.
Voleybol adının kabulü ve taktiksel gelişim
1896 yılında Springfield Koleji'nde düzenlenen beden eğitimi konferansında yapılan ilk gösteri maçında, Profesör Alfred T. Halstead oyuncuların topu yere düşürmeden havada birbirine aktarmasını (volleying) izledikten sonra oyunun adının "Volley-ball" olarak değiştirilmesini önerdi ve teklif derhal kabul edildi. 1900 yılında spor malzemeleri üreticisi Spalding, hafif deri kaplı ilk özel voleybol topunu geliştirdi. 1916'da Filipinler'de yüksekten atılan pasa smaç vurulmasıyla "pas ve smaç" hücum kombinasyonu doğdu; 1920'li yılların başında (FIVB'ye göre 1922'de) ise bir hücumda topa en fazla üç kez dokunulması kuralı getirilerek oyunun temel disiplini oturtuldu.
FIVB'nin kuruluşu ve Olimpiyat serüveni
Voleybolun uluslararası teşkilatlanması, Nisan 1947'de Paris'te 14 ülkenin temsilcilerinin katılımıyla Uluslararası Voleybol Federasyonu'nun (FIVB) kurulmasıyla gerçekleşti. İlk FIVB Başkanı Fransız Paul Libaud oldu. 1949'da Prag'da ilk Erkekler Dünya Şampiyonası, 1952'de Moskova'da ilk Kadınlar Dünya Şampiyonası düzenlendi. Voleybol, 1964 Tokyo Olimpiyat Oyunları ile birlikte resmî olimpik spor programına kabul edildi. Ev sahibi Japonya'nın "Doğu'nun Cadıları" lakaplı kadın takımı ve Sovyetler Birliği erkek takımı ilk olimpiyat altın madalyalarını kazanan ülkeler oldu.
Modern reformlar: Sayı sistemi ve Libero kuralı
1990'ların sonuna kadar voleybolda yalnızca servis atan takımın sayı alabildiği geleneksel sistem uygulanıyordu; bu durum maç sürelerinin tahmin edilemez şekilde uzamasına ve televizyon yayınlarının aksamasına yol açıyordu. FIVB, 1999 yılında her rallinin mutlaka sayı ile sonuçlandığı 25 sayılık "Rally Point" sistemini yürürlüğe koydu. 1998 yılında ise savunma kalitesini ve ralli sürelerini uzatmak amacıyla oyuna farklı renkte forma giyen savunma uzmanı libero oyuncusu eklendi. Bu yapısal devrimler, voleybolu çağdaş spor dünyasının en dinamik branşlarından biri hâline getirerek Filenin Sultanları ve VakıfBank gibi aktörlerin dünya çapında başarılar kazanacağı modern zemini hazırladı.